Overstappen van energieleverancier: feiten, fabels en kosten
-
Jelle
- Laatst geüpdatet:
Overstappen van energieleverancier kan je geld besparen, maar er bestaan nog veel misverstanden over hoe het werkt. Moet je wachten tot het einde van het jaar? Betaal je altijd een opzegvergoeding? En kun je tijdens de overstap zonder stroom komen te zitten? We zetten de belangrijkste feiten en fabels over overstappen van energieleverancier voor je op een rij.
Inhoudsopgave
Waarom overstappen van energieleverancier?
Veel huishoudens blijven jarenlang bij dezelfde energieleverancier. Dat kan prettig zijn, maar betekent niet automatisch dat je ook het voordeligste energiecontract hebt.
Energieleveranciers bieden verschillende tarieven, contractvormen en voorwaarden aan. Door regelmatig te vergelijken, ontdek je of een andere leverancier beter bij jouw situatie past.
Toch is overstappen niet altijd de beste keuze. Heb je bijvoorbeeld nog een vast energiecontract met gunstige tarieven? Dan kan het voordeliger zijn om voorlopig bij je huidige leverancier te blijven.
De belangrijkste reden om over te stappen is meestal de prijs. Daarnaast kunnen voorwaarden, klantenservice, duurzaamheid en de manier waarop tarieven worden vastgesteld een rol spelen.
Fabel: overstappen moet op 1 januari
Je hoeft niet tot 1 januari te wachten om over te stappen van energieleverancier. Je kunt gedurende het hele jaar een nieuw energiecontract afsluiten.
Wanneer overstappen verstandig is, hangt vooral af van je huidige contract en de einddatum daarvan.
Overstappen met een vast energiecontract
Heb je een energiecontract met een vaste looptijd? Dan kun je meestal het beste overstappen rond de einddatum van je contract.
Je kunt een vast energiecontract ook eerder beëindigen, maar mogelijk moet je dan een opzegvergoeding betalen. Controleer daarom eerst wanneer je contract afloopt en welke voorwaarden gelden.
Overstappen met een variabel energiecontract
Bij een variabel energiecontract kunnen de tarieven gedurende de looptijd veranderen. Je kunt zo'n contract opzeggen zonder een opzegvergoeding voor het voortijdig beëindigen van een vast contract.
Wel kan er een opzegtermijn gelden. Deze bedraagt maximaal één maand.
Overstappen met een dynamisch energiecontract
Bij een dynamisch energiecontract bewegen de energietarieven mee met de marktprijzen. De elektriciteitsprijs kan bijvoorbeeld per uur of per kwartier veranderen, afhankelijk van het contract.
Ook een dynamisch energiecontract kun je zonder opzegvergoeding beëindigen. Houd wel rekening met de geldende opzegtermijn van maximaal één maand.
Fabel: bij overstappen betaal je altijd een boete
Niet iedereen die overstapt, hoeft een opzegvergoeding te betalen. Dat hangt af van het soort energiecontract, de resterende looptijd en de voorwaarden die je hebt afgesproken.
Heb je een variabel of dynamisch contract? Dan betaal je geen opzegvergoeding voor het beëindigen van een vast tariefcontract.
Bij een vast energiecontract kan dat anders zijn.
Wanneer betaal je een opzegvergoeding?
Als je een vast energiecontract beëindigt voordat de afgesproken looptijd voorbij is, mag je leverancier onder bepaalde voorwaarden een opzegvergoeding rekenen.
Voor vaste energiecontracten die vanaf 1 juni 2023 zijn afgesloten, wordt de vergoeding gebaseerd op het financiële verlies dat de energieleverancier door de voortijdige beëindiging lijdt.
De leverancier kijkt daarbij onder andere naar:
- De hoeveelheid gas en elektriciteit die je naar verwachting nog zou verbruiken.
- De resterende looptijd van je contract.
- Het verschil tussen je afgesproken energietarieven en de relevante actuele tarieven bij je leverancier.
Is energie inmiddels duurder geworden en lijdt je leverancier daardoor geen verlies bij je opzegging? Dan hoef je volgens deze berekeningsmethode geen opzegvergoeding te betalen.

Hoe hoog kan de opzegvergoeding zijn?
Er geldt voor nieuwe vaste energiecontracten geen algemeen vast maximumbedrag zoals vroeger. De vergoeding is afhankelijk van het berekende verlies van de leverancier.
Daardoor kan de opzegvergoeding aanzienlijk hoger uitvallen wanneer je nog lang aan een contract vastzit en de energieprijzen ondertussen sterk zijn gedaald.
Je huidige energieleverancier moet je op verzoek informeren over de verwachte opzegvergoeding en uitleggen hoe deze is berekend.
Vraag deze informatie op voordat je een nieuw contract afsluit. Zo voorkom je dat een aantrekkelijk aanbod uiteindelijk duurder uitvalt dan verwacht.
Wat gebeurt er met je welkomstbonus?
Heb je bij het afsluiten van je energiecontract een welkomstpremie ontvangen? Dan kan voortijdig opzeggen gevolgen hebben voor die premie.
Onder bepaalde voorwaarden mag een leverancier een geldelijke welkomstpremie terugvragen wanneer je binnen zes maanden opzegt.
Controleer daarom ook de voorwaarden van eventuele kortingen en welkomstacties.
Fabel: trouwe klanten betalen altijd minder
Lang bij dezelfde energieleverancier blijven, betekent niet automatisch dat je minder betaalt.
Sommige leveranciers bieden nieuwe klanten tijdelijke kortingen of aantrekkelijke tarieven aan. Daardoor kan een nieuw energiecontract voordeliger zijn dan je bestaande overeenkomst.
Maar het omgekeerde is ook mogelijk. Misschien heb je enkele jaren geleden een vast contract afgesloten tegen tarieven die inmiddels lager zijn dan de huidige aanbiedingen.
Vergelijk ook het aanbod van je huidige leverancier
Je hoeft niet altijd naar een andere energieleverancier om betere voorwaarden te krijgen.
Vraag je huidige leverancier welke contracten en tarieven beschikbaar zijn wanneer je contract afloopt. Vergelijk dit aanbod met dat van andere aanbieders.
Let daarbij niet alleen op de prijs per kilowattuur of kubieke meter gas, maar ook op de vaste leveringskosten, kortingen en eventuele terugleverkosten bij zonnepanelen.
Fabel: overstappen levert niets op
Overstappen kan financieel voordeel opleveren, maar hoeveel je bespaart verschilt per huishouden.
De mogelijke besparing hangt onder andere af van je energieverbruik, huidige tarieven, contractvoorwaarden en het aanbod van andere leveranciers.
Het is daarom niet verstandig om alleen naar het maandelijkse voorschotbedrag te kijken. Dat is namelijk een inschatting van je toekomstige energiekosten en niet hetzelfde als de uiteindelijke jaarrekening.
Waar moet je op letten bij het vergelijken?
Vergelijk energiecontracten bij voorkeur op basis van je verwachte jaarlijkse verbruik. Kijk daarbij naar de totale kosten en de volgende onderdelen:
- Stroomtarief: de prijs die je betaalt per kilowattuur (kWh).
- Gastarief: de prijs per kubieke meter (m³) gas.
- Vaste leveringskosten: het bedrag dat de leverancier rekent ongeacht je verbruik.
- Contractduur: de periode waarvoor je bepaalde tarieven vastlegt.
- Welkomstkorting: eventuele korting en de voorwaarden daarvoor.
- Terugleverkosten: mogelijke kosten wanneer je zonnepanelen hebt.
- Opzegvergoeding: mogelijke kosten wanneer je je huidige vaste contract eerder beëindigt.
Door al deze onderdelen mee te nemen, krijg je een beter beeld van de werkelijke kosten.
Is een vast of variabel energiecontract voordeliger?
Een vast energiecontract geeft meer zekerheid over de afgesproken leveringstarieven gedurende de contractperiode. Bij een variabel contract kunnen de tarieven tussentijds stijgen of dalen.
Een dynamisch contract volgt de marktprijzen nog directer. Daardoor kun je profiteren van goedkope momenten, maar loop je ook meer risico op prijsstijgingen.
Welke contractvorm het voordeligst is, kun je niet vooraf met zekerheid zeggen. Dat hangt af van de ontwikkeling van de energieprijzen en je persoonlijke situatie.
Fabel: je kunt tijdens het overstappen zonder stroom zitten
Bij een normale overstap van energieleverancier kom je niet zonder elektriciteit of gas te zitten.
Je aansluiting op het energienet blijft hetzelfde. Ook je elektriciteitskabels, gasleidingen en netbeheerder veranderen niet wanneer je een andere leverancier kiest.
De overstap is vooral een administratieve wijziging. Je nieuwe leverancier neemt de levering over op de afgesproken datum.
Wat gebeurt er met je energiemeter?
Je hoeft voor een gewone overstap geen nieuwe energiemeter te laten installeren.
Wel kunnen je meterstanden nodig zijn om de eindafrekening bij je oude leverancier en de start van je nieuwe contract correct te verwerken.
Bij een slimme meter kunnen de meterstanden doorgaans op afstand worden uitgelezen, wanneer dit is toegestaan en technisch mogelijk is.
Controleer de meterstanden en de eindafrekening om te voorkomen dat je voor verkeerd geregistreerd verbruik betaalt.
Fabel: overstappen is ingewikkeld en kost veel tijd
Overstappen van energieleverancier is meestal eenvoudig. Je kiest een nieuwe leverancier, sluit een contract af en geeft de benodigde gegevens door.
De nieuwe energieleverancier regelt vervolgens doorgaans de overstap met je huidige leverancier.

Hoe werkt overstappen van energieleverancier?
- Controleer je huidige contract. Bekijk de einddatum, contractvorm en mogelijke opzegvergoeding.
- Vergelijk energieleveranciers. Gebruik je verwachte jaarverbruik om de totale kosten te vergelijken.
- Kies een nieuw energiecontract. Controleer de tarieven, looptijd en voorwaarden voordat je akkoord gaat.
- Laat de overstap regelen. Je nieuwe leverancier zegt bij een reguliere overstap doorgaans het oude contract op.
- Controleer je eindafrekening. Kijk of de meterstanden, betaalde voorschotten en eventuele opzegvergoeding kloppen.
Moet je zelf je oude energieleverancier opzeggen?
Bij een gewone overstap naar een andere energieleverancier hoef je je oude energiecontract meestal niet zelf op te zeggen. Dat regelt je nieuwe leverancier.
Zelf opzeggen kan wel nodig zijn in andere situaties, bijvoorbeeld wanneer je verhuist naar een adres waar al een energiecontract loopt, gaat samenwonen of de energielevering op een adres definitief wilt beëindigen.
Controleer in zulke gevallen altijd eerst bij de leverancier wat er met je aansluiting en contract moet gebeuren. Zeg niet zomaar je energiecontract op wanneer je nog gas of elektriciteit nodig hebt.
Waar moet je extra op letten bij zonnepanelen?
Heb je zonnepanelen? Dan is het belangrijk om bij het vergelijken van energieleveranciers ook naar de voorwaarden voor teruglevering te kijken.
Niet iedere leverancier hanteert dezelfde terugleververgoeding en terugleverkosten. Daardoor kan een energiecontract met een laag stroomtarief alsnog relatief duur zijn voor een huishouden met zonnepanelen.
De salderingsregeling verandert bovendien per 1 januari 2027. Vanaf die datum stopt het salderen van teruggeleverde elektriciteit met afgenomen elektriciteit.
Vergelijk daarom niet alleen de kosten van je energieverbruik, maar ook de vergoeding die je ontvangt voor teruggeleverde stroom en eventuele kosten die de leverancier daarvoor rekent.
Energiecontract opzeggen via 123opzeggen
Wil je je energiecontract beëindigen zonder naar een nieuwe energieleverancier over te stappen? Dan kun je bij verschillende aanbieders via 123opzeggen een opzegbrief opstellen.
Je kunt bijvoorbeeld een opzegbrief maken voor de volgende energieleveranciers:
Let op: bij een reguliere overstap regelt de nieuwe energieleverancier de beëindiging van je oude contract doorgaans zelf. Een aparte opzegbrief is dan meestal niet nodig.
Controleer daarnaast of je een opzegvergoeding moet betalen en zorg dat je niet onbedoeld zonder een nieuw energiecontract komt te zitten.
Ook interessant: Zo voorkom je extra kosten als je wilt overstappen van energiemaatschappij.
Veelgestelde vragen over overstappen van energieleverancier
Kan ik op ieder moment overstappen van energieleverancier?
Ja, je kunt gedurende het hele jaar overstappen. Heb je een vast energiecontract dat nog niet is afgelopen, dan kan een opzegvergoeding gelden.
Hoe lang duurt overstappen van energieleverancier?
De overstapdatum hangt af van je nieuwe contract, de gewenste ingangsdatum en eventuele opzegtermijnen. Je nieuwe leverancier laat weten wanneer de levering begint.
Moet ik mijn energiecontract zelf opzeggen?
Bij een normale overstap naar een andere leverancier regelt de nieuwe leverancier doorgaans de opzegging. In bijzondere situaties, zoals een verhuizing of het beëindigen van de levering op een adres, kunnen andere stappen nodig zijn.
Hoeveel kost het om over te stappen van energieleverancier?
Voor de administratieve overstap betaal je normaal gesproken geen aparte overstapkosten. Bij het voortijdig beëindigen van een vast energiecontract kan wel een opzegvergoeding gelden.
Kan ik overstappen als ik nog een vast contract heb?
Ja, maar controleer vooraf hoeveel opzegvergoeding je mogelijk moet betalen. Vraag je huidige leverancier om een berekening voordat je besluit over te stappen.
Kan ik een nieuw energiecontract nog annuleren?
Wanneer je als consument een energiecontract op afstand afsluit, bijvoorbeeld via internet of telefonisch, heb je doorgaans veertien dagen bedenktijd. Binnen die periode kun je het nieuwe contract zonder opgave van reden herroepen.
Wanneer ontvang ik de eindafrekening?
Je oude energieleverancier moet de eindafrekening binnen zes weken na het einde van de levering verstrekken. Controleer of de bedragen en meterstanden kloppen.